
Chủ quán của An nghĩ khách nhớ quán vì cà phê rang đậm. Trong đánh giá gần đây, nhiều người lại kể họ ghé vì có ổ cắm, bàn rộng và ít ồn. An muốn biết những liên tưởng này có giúp phân biệt quán với đối thủ trong khu vực không.
Đọc ngôn ngữ khách dùng cho nhiều thương hiệu trong cùng một nhóm, rồi kiểm tra các liên tưởng nổi bật bằng câu gốc. Tình huống trong bài là ví dụ minh họa.
Có thể đọc định vị từ đánh giá không?
Alzate và cộng sự xây dựng quy trình khai thác nội dung đánh giá để phân tích hình ảnh và định vị tương đối của các thương hiệu. Nghiên cứu minh họa bằng đánh giá mỹ phẩm và dùng phương pháp dựa trên từ điển để rút ra đặc điểm trong ngôn ngữ. Công cụ và thị trường của bài khác với ví dụ quán cà phê. Alzate và cộng sự (2022).
An so các quán như thế nào?
An lấy đánh giá về ba quán trong cùng khu vực và cùng giai đoạn. AI gợi ý các nhóm liên tưởng như yên tĩnh, thuận tiện làm việc và vị cà phê. An mở lại những câu có chữ “yên” để phân biệt người khen yên tĩnh với người than quán đã mất sự yên tĩnh trước đây.
Cách áp dụng vào bài tập hoặc công việc
- Chọn thương hiệu cạnh tranh và nguồn đánh giá có thể so sánh. Ghi số lượng bài của từng quán.
- Yêu cầu AI gắn mã câu, liên tưởng và chiều đánh giá. Đọc mẫu ở mỗi nhóm và điều chỉnh quy tắc gán nhãn.
- Vẽ bản đồ sơ bộ từ hai liên tưởng có căn cứ. Hỏi thêm khách của từng quán xem hai đặc điểm đó có thực sự ảnh hưởng lựa chọn không.
Bài tập thực hành. Nếu quán A có số đánh giá gấp ba quán B, hãy so tỷ lệ đề cập thay vì số câu. Ghi thêm những gì hai tỷ lệ chưa thể cho biết.
Đọc thêm Từ 200 đánh giá đến một nhu cầu sản phẩm.
Tài liệu tham khảo
Alzate, M., Arce-Urriza, M., & Cebollada, J. (2022). Mining the text of online consumer reviews to analyze brand image and brand positioning. Journal of Retailing and Consumer Services 67, 102989. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2022.102989


